تبلیغات
سراج الله (حریم رضوی) - سیاست ها و تدابیر امام رضا (علیه السلام) در قمار بزرگ مأمون

http://razavi.aqr.ir/Portal/Picture/ShowPicture.aspx?ID=6a91dd98-03eb-4728-9949-4ca395f2e9fa
1- هنگامی که امام را از مدینه به خراسان دعوت کردند آن حضرت فضای مدینه را از کراهت و نارضایی خود پر کرد، به طوری که همه کس در پیرامون امام یقین کردند که مأمون با نیت سوء، حضرت را از وطن خود دور می کند. امام بدبینی خود به مأمون را با هر زبانِ ممکن به همة گوش ها رساند. امام بر همه ثابت کرد که این سفر، سفر مرگ اوست. همة کسانی که باید طبق انتظار مأمون نسبت به او خوشبین و نسبت به امام به خاطر پذیرشِ پیشنهاد او بدبین می شدند، در اولین لحظات این سفر، دلشان از کینه ی مأمون که امام عزیزشان را اینطور ظالمانه از آنان جدا می کرد و به قتلگاه می برد لبریز شد.
2- هنگامی که در مرو، پیشنهاد ولایتعهدی آن حضرت مطرح شد، حضرت به شدت استنکاف کردند و تا وقتی مأمون صریحاً آن حضرت را تهدید به قتل نکرد، آن را نپذیرفتند. این مطلب همه جا پیچید که علی بن موسی الرضا (علیهما السلام) ولیعهدی و پیش از آن خلافت را که مأمون به او با اصرار پیشنهاد کرده بود نپذیرفته است.
خود امام از هر فرصتی، اجباری بودن این منصب را به گوش این و آن می رساند، همواره می گفت من تهدید به قتل شدم تا ولیعهدی را قبول کردم.
3- با این همه علی بن موسی الرضا (علیهما السلام) فقط بدین شرط ولیعهدی را پذیرفت که در هیچ یک از شئون حکومت دخالت نکند و به جنگ و صلح و عزل و نصب و تدبیر امور نپردازد و مأمون که فکر می کرد فعلاً در شروع کار، این شرط قابل تحمل است و بعدها به تدریج می توان امام را به صحنة فعالیت های خلافتی کشانید، این شرط را از آن حضرت قبول کرد.
4- اما بهره برداری اصلی امام از این ماجرا بسی از اینها مهمتر است. امام با قبول ولیعهدی، تدبیرها و چاره جویی های زیرکانه، دست به حرکتی می زند که در تاریخ زندگی ائمه (علیهم السلام) بی نظیر بوده است و آن برملا کردن داعیة امامت شیعی در سطح عظیم اسلام و دریدن پردة غلیظ تقیه و رساندن پیام تشیع به گوش همة مسلمان هاست. تریبون عظیم خلافت در اختیار امام قرار گرفت و امام در آن، سخنانی را که در طول یکصد و پنجاه سال جز در خفا و با تقیه و به یاران نزدیک گفته نشده بود به صدای بلند فریاد کرد و با استفاده از امکانات معمولی آن زمان که جز در اختیار خلفا و نزدیکان درجة یک آنها قرار نمی گرفت، آن را به گوش همه رساند.
5- درحالی که مأمون امام را جدا از مردم می پسندید و این جدایی را در نهایت وسیله ای برای قطع رابطة معنوی و عاطفی میان امام و مردم می خواست، امام در هر فرصتی خود را در معرض ارتباط با مردم قرار می داد، با اینکه مأمون آگاهانه، مسیر حرکت امام از مدینه تا مرو را به طرزی انتخاب کرده بود که شهرهای معروف به محبت اهل بیت (علیهم السلام)، مانند کوفه و قم در سر راه قرار نگیرند. امام در همان مسیر تعیین شده، از هر فرصتی برای ایجاد رابطة جدیدی میان خود و مردم استفاده کرد. در جای جای این سفر طولانی، فرصت ارشاد مردم را مغتنم شمرد، در مرو که سر منزل اصلی و اقامتگاه خلافت بود هم هرگاه فرصتی دست داد حصارهای دستگاه حکومت را برای حضور در انبوه جمعیت مردم شکافت.
6- نه تنها سر جنبانان تشیع از سوی امام به سکوت و سازش تشویق نشدند؛ بلکه قراین حاکی از آن است که وضع جدید امام موجب دلگرمی آنان شد و شورش گرانی که بیشترین دوران های عمر خود را در کوه های صعب العبور و آبادی های دوردست و با سختی و دشواری می گذراندند با حمایت امام علی بن موسی الرضا (علیهما السلام) حتی مورد احترام و تجلیل کارگزاران حکومت در شهرهای مختلف نیز قرار گرفتند. شاعر ناسازگار و تند زبانی چون دعبل که هرگز به هیچ خلیفه و وزیر و امیری روی خوش نشان نداده و هیچ یک از سرجنبانان خلافت از تیزی زبان او مصون نمانده بود و به همین دلیل همیشه مورد تعقیب و تفتیش دستگاه های دولتی به سر می برد، توانست به حضور امام و مقتدای محبوب خود برسد و معروفترین و شیواترین قصیدة خود را که ادعانامة نهضت علوی بر ضد دستگاه های خلافت اموی و عباسی است برای آن حضرت بسراید و شعر او در زمانی کوتاه به همة اقطار عالم اسلام برسد.
مأمون نه تنها با حضور امام نتوانست معارضان شیعی خود را به خود خوشبین و دست و زبانِ تند آنان را از خود و خلافت خود منصرف سازد؛ بلکه حتی علی بن موسی (علیهما السلام)، مایة امان و اطمینان و تقویت روحیة آنان نیز شده بود، در مدینه و مکه و دیگر اقطار مهم اسلامی نه فقط نام علی بن موسی (علیهما السلام) به تهمت، حرص به دنیا و عشق به مقام و منصب از رونق نیفتاده، بلکه حشمت ظاهری بر عزت معنوی او افزود و زبان ستایش گران پس از ده ها سال به فضل و رتبة معنوی پدران مظلوم و معصوم او گشوده شد.
کوتاه سخن آنکه مأمون در این قمار بزرگ نه تنها چیزی به دست نیاورد که بسیاری چیزها را از دست داد.

منبع: کتاب انسان 250 ساله مقام معظم رهبری



طبقه بندی: علم رضوی،

تاریخ : دوشنبه 27 اردیبهشت 1395 | 12:02 ب.ظ | نویسنده : محسن فاضل زاده | نظرات
.: Weblog Themes By salehon:.