تبلیغات
سراج الله (حریم رضوی) - وضعیت روضه منوره در دهه 80
روضه منوره حضرت رضا علیه السلام که قبله آمال شیعیان و محبان اوست، بیش دوازده قرن سابقه تاریخی دارد .کاشی های ممتاز و نیز کتیبه اطراف جبهه خارجی در پیش روی مبارک در رواق دارالحفاظ، از شاهکارهای بی نظیر و از قدیمی ترین کاشی های عهد اسلام است. 
.
.
.
.
 در ادامه مطلب...

روضه منوره حضرت رضا علیه السلام که قبله آمال شیعیان و محبان اوست، بیش دوازده قرن سابقه تاریخی دارد و در خلال قرنها واحدهایی با سبک و شیوه معماری و تزیینی مختلف به این هسته مرکزی افزوده شده است. بنای حرم از نظر شکل هندسی تقریبآ به شکل مربع است و طول هر ضلع آن حدود 10 تا 11 متر می باشد. در اضلاع حرم چهار صفه بزرگ مقابل یکدیگر شور و شوق زائران را به نظاره ایستاده و به نجوای مداوم محبان حضرتش گوش جان سپرده است.
از طریق صفه ها به درون حرم مشرف می شویم. دو صفه جنوبی و شرقی (پیش روی و پایین پای مبارک) دارای در زرین با کیفیت هنری بالایی هستند و به رواق های دارالحفاظ و گنبد حاتم خانی گشوده می شوند. طرفین صفه جنوبی حرم دو گذرگاه کوچک با در مشبک نقره وجود دارد که قبل از توسعه در پیش روی مبارک، جایگاه دو محراب نفیس درون حرم مطهر بوده اند.
صفه غربی حرم راه ارتباطی به مسجد بالاسر است و صفه شمالی به رواق دارالفیض مرتبط می باشد.
در حرم چهار صفه کوچک نیز در بالای صفه های بزرگ وجود دارد که در گذشته، برای تامین روشنایی حرم از آن استفاده می شد و اکنون در هر یک از آنها دستگاه تهویه تعبیه شده است که در طول شبانه روز، هوای پاک و ومطهر حرم را تامین می کنند.
 ازاره حرم مطهر پر از جلوه های هنری است و همچون حاشیه ای رنگین بر دامن بنا دوخته شده است.
معرق کاری ازاره ابتدا به ارتفاع 92 سانتی متر ازکاشی های قدیمی ممتاز و نفیس سنجری است. این کاشی های الوان بسیار ظریف به ابعاد هندسی به ابعاد هندسی منظم و اشکالی شش و هشت گوش، بزرگ و کوچک و کوکبی شکل، چند ضلعی و گاه به صورت مربع است.
کاشی های ازاره نوعاَ با خطوط رقاع، ثلث و اسلیمی برجسته تزیین یافته اند.علاوه بر این بر روی بیشتر آنها آیات و احادیث، کلمات فصار و امثال و اشعاری نیز به خط نسخ قرن ششم و هفتم دیده می شود.
نوع کاشی ها بسیار ظریف و دارای رنگهای فیروزه ای، قهوه ای، لاجوردی، تغاری و سفید است.
تاریخهای مکتوب بر این کاشی ها، خمسمائة (500قمری با خذف قسمتی از آن)، اثنی عشر و خمسمائه(512)، اثنی عشر و ستمائۀ (612)، ستین و سبعمائه (760) و تاریخ 538 هجری قمری دیده می شود.
این کاشی های ممتاز و نیز کتیبه اطراف جبهه خارجی در پیش روی مبارک در رواق دارالحفاظ، از شاهکارهای بی نظیر و از قدیمی ترین کاشی های عهد اسلام است.
بالای معرق کاری ازاره حرم، حاشیه کوچکی به عرض حدود 15 سانتی متر وجود دارد که با نقشهای بدیع بسیار زیبا به خط طلایی رنگ، آیات و سوره هایی از قرآن مجید، مانند سوره مبارکه واقعه و احادیثی از معصومان و کلمات قصارشان نوشته شده که علاوه بر ارزش هنری، به ارزش معنوی آن نیز می افزاید.
علاوه بر این حاشیه، کتیبه ای دیگر به عرض حدود 50 سانتی متر از کاشی چینی مانند است که با خطوط برجسته و خط ثلث جلی، آیات سوره های «فتح» «هل اتی» و «نور» بر آن مکتوب است. ادامه سوره ازحرم مطهر به مسجد بالا سر رسیده، پس از یک دور کامل از دیوار مسجد خارج و دوباره به دیوار جنوبی حرم وارد می شود.
ودر نهایت، بالای آن، کتیبه ای از سنگ مرمر اعلا که بسیار هنرمندانه کنده کاری شده است با عرض حد.ود 40 سانتی متر، حاوی قصیده ای از مرحوم دبیرالملک و اشعاری از مرحوم دکتر قاسم رسا ملک الشعرای آستان قدس رضوی به خط نستعلیق است.
سطح تمام دیوارهای حرم مطهر از بالای ازاره تا بالای طاق و صفه ها، با کاشیهای رنگارنگ معرق کاری شده است.
سقف حرم به طرز زیبایی به صورت مقرنس آینه و پر از شیشه های الوان است که به آینه کاری سقف اصطلاحاً «قطار آینه» می گویند.
ابتدای آینه کاری سقف، کتیبه ای تاریخی و ارزشمند از آینه به عرض حدود 80 سانتی متر وجود دارد و سوره جمعه را با خط ثلث جلی به خط علیرضا عباسی خطاط معروف عهد صفویه به صورت گچبری در بر دارد، که در عهد قاجاریه هنگام آینه کاری سقف حرم، روی خطوط این کتیبه نیز آینه کاری شده است.
بانی آینه کاری حرم مطهر مرحوم میرزا صادق قائم مقام نوری است که در دوره قاجاریه و زمان تولیت عضد الملک به سال 1275 هجری قمری تزئینات آینه کاری را در حرم مطهر انجام داده است.
سقف حرم مطهر دارای دو پوشش درونی و بیرونی است. پوشش گنبدی شکل که از درون دیده می شود «قبه» نام دارد و به صورت مقعر و مقرنس آینه است.
ارتفاع سقف از کف حرم تا زیر نقطه مرکزی آن حدود 19 متر و تا انتهای گنبد حدود 31 متر است.
پوشش دوم سقف، گنبد طلاست که بر فراز قبه بنا شده است.
 
 
نمایی از سقف حرم
 
 
گردآورنده:  فدوی
 
منبع:کتاب قبله گاه عاشقان



طبقه بندی: عكسهای رضوی، شناخت حرم امام رضا(ع)،

تاریخ : دوشنبه 8 آذر 1395 | 06:28 ب.ظ | نویسنده : محسن فاضل زاده | نظرات
.: Weblog Themes By salehon:.